Krajobraz

Położenie, obszar i granice miasta

Piekary Śląskie usytuowane są w środkowej części województwa śląskiego. Graniczą od północy z gminą Świerklaniec, od wschodu z Bobrownikami i Wojkowicami, od południa z Siemianowicami Śląskimi i Chorzowem, a od zachodu z Bytomiem i Radzionkowem.

Powierzchnia miasta wynosi 40 km2, a zamieszkuje je nieco ponad 60 tys. mieszkańców.Najwyższym punktem wysokościowym w mieście jest Kopiec Wyzwolenia - 356 m n.p.m. Natomiast najwyższym naturalnym wzniesieniem jest Winna Góra w dzielnicy Kozłowa Góra - 349 m n.p.m. Najniżej położonym punktem jest dno Brynicy w południowej części miasta - 261 m n.p.m.

Znaczne urozmaicenie rzeźby powierzchni miasta wiąże się w dużym stopniu z budową geologiczną. Cechą charakterystyczną krajobrazu Piekar Śląskich są wzniesienia Garbu Tarnogórskiego, tworzącego fizjonomię północnych dzielnic miasta.Piekary Śląskie znajdują się w dorzeczu Wisły. Największą rzeką jest Brynica, która ma długość 57 km i wypływa ze źródeł na wysokości 346 m. n.p.m. Drugim co do wielkości ciekiem na obszarze miasta jest Szarlejka. Jej długość wynosi 10,7 km. Jest to ciek skanalizowany, częściowo przykryty, silnie zanieczyszczony, płynący przez dzielnicę Szarlej i tu też wpadający do Brynicy.

Na terenie Piekar Śląskich znajdują się obszary odznaczające się dużą wartością przyrodniczą - od leśnych, przez łąkowe, doliny rzeczne, aż do przekształconych i powstałych dzięki człowiekowi. Prócz walorów florystycznych są to siedliska wielu cennych gatunków zwierząt.

 

 

Najciekawsze pod względem przyrodniczym obszary w Piekarach Śląskich:

 
Kocie Górki znajdują się w zachodniej części miasta, na granicy z Radzionkowem. Obszar w przeszłości był intensywnie wykorzystywany przez człowieka w celu pozyskiwania rud i surowców skalnych. Wydobycie odbywało się głównie metodą odkrywkową, dzięki czemu rzeźba terenu jest tu bardzo urozmaicona. Pomiędzy licznymi pagórkami występują zagłębienia, często wypełnione wodą lub zatorfione. Obszar bogaty jest również w wychodnie skalne, stanowiące walor tak naukowy jak i dydaktyczny.
Od lat 50. ubiegłego stulecia obszar Kocich Górek nie jest już eksploatowany.
Dolina Brynicy (od tamy na zbiorniku Kozłowa Góra do zabudowań Zakładu Górniczego Piekary) to jeden z niewielu  obszarów, gdzie pomimo znacznej ingerencji człowieka w stosunki hydrologiczne obserwować można dolinę zalewową i przełom rzeczny. Obszar doliny został znacznie zubożony i zniszczony poprzez ingerencję hydrotechniczną. Zachowały się tu jeszcze jednak pozostałości starorzeczy, w których licznie występują płazy i ptaki. Z chronionych gatunków roślin na uwagę zasługuje grążel żółty - piękna roślina wodna. W stawie nieopodal dużego nasypu (były osadnik kopalniany koło Józefki) żyje rzadka już na terenie miasta traszka grzebieniasta. Dużą ciekawostką ornitologiczną jest obecność w dolinie bekasa kszyka, czajki, trzcinniczka i rokitniczki. Najliczniej reprezentowanymi zbiorowiskami są łąki turzycowe i szuwar trzcinowy.
Las Dioblina i Lipka to największe kompleksy leśne na terenie miasta. Dominują w nich brzozy, dęby, świerki, sosny i modrzewie. W runie występuje kruszczyk szerokolistny, konwalijka dwulistna, konwalia majowa i inne. Spacerując lasem można dostrzec lub usłyszeć m.in. dzięcioła, pokrzewkę, sikorę, zaganiacza, drozda. Z drapieżników gnieździ się tu myszołów. Z dużych ssaków w lasach i na przyległych łąkach spotkać można lisa, sarnę, a czasami nawet dzika.
Do ciekawostek florystycznych zaliczyć należy występowanie w lesie Lipka chronionej ciemiężycy zielonej oraz okazałych dębów. Przez las Dioblina prowadzi ścieżka rowerowa i spacerowa oraz znakowane szlaki turystyczne. W zachodniej części lasu znajduje się powyrobiskowy zbiornik zwany „Cegielnią”.
Stawy i łąki w Kozłowej Górze to mozaika środowisk i świetne miejsce rozrodu płazów, takich jak żaba trawna, moczarowa, wodna ropucha zielona i szara. W środowisku tym żyje derkacz - rzadki ptak z rodziny chruścieli oraz przylatująca na żer czapla siwa. Częstymi gośćmi na opisywanym obszarze są kukułki i bociany białe.
Obszarem o wybitnych walorach przyrodniczych jest Winna Góra (349 m). Wzniesienie znajdujące się w Kozłowej Górze porasta stary drzewostan, niektóre gatunki posiadają pomnikowe rozmiary, np. graby, lipy, jesiony i buki. Cały obszar szczytowy porasta powojnik prosty, tworząc kobierzec okrywający szczyt wzniesienia.
Żabie Doły /na granicy miasta/ leży już na terenie Bytomia i Chorzowa i objęty został ochroną w postaci Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego. Zespół stanowią głównie stawy poprzemysłowe, osadniki i hałdy. Od połowy XX w. teren nie jest wykorzystywany gospodarczo, dzięki czemu stał się siedliskiem wielu cennych i rzadkich gatunków ptaków: bąka, bączka, łabędzia niemego, cyraneczki, brzęczki; obserwowano tu również ślepowrona. Żabie Doły to swego rodzaju ornitologiczne „eldorado”.

 

Ta strona używa pliki cookies, dzięki którym nasz serwis może działać lepiej.Kliknij i dowiedz się więcej.

Rozumiem